Landamæraeftirlit hefur áhrif á frjálsa för á Norðurlöndum
![Politimænd ved bil](/sites/default/files/styles/content_size_800/public/images/Politim%25C3%25A6nd%2520ved%2520bil918312.jpeg?itok=g0O2CbOL)
Vegabréfasambandið er einn af hornsteinum norræns samstarfs og á hverjum degi fara tugþúsundir Dana og Svía yfir Eyrarsundsbrúna til vinnu eða náms. Jakob Schmidth, ráðgjafi á stjórnsýsluhindranaskrifstofu Norrænu ráðherranefndarinnar, staðfestir að ákvörðunin muni hafa áhrif á þennan hóp.
– Meginregla norræna vegabréfasamningsins er að öllum skuli frjálst að fara milli norrænu landanna án þess að framvísa vegabréfi við landamærin. En ef þörf er á vegna öryggis ríkisins eða í þágu alsherjarreglu geta norrænu löndin komið tímabundið á vegabréfaeftirliti á innri landamærunum Norðurlanda. Þetta er það sem er að gerast í Svíþjóð.
Enn hefur ekki verið gengið frá öllum smáatriðum varðandi landamæraeftirlitið. Á blaðamannafundi sem haldinn var á miðvikudagskvöld sagði Ander Ygeman, innanríkisráðherra Svíþjóðar, að þeir sem ætluðu að fara yfir landamærin til Svíþjóðar hefðu þrjá valmöguleika: að sýna gild ferðaskilríki og halda áfram ferð sinni, að sækja um hæli í Svíþjóð eða snúa við.
Tímabundið landamæraeftirlit frá og með deginum í dag
Yfirvöld búast við því að landamæraeftirlitið muni leiða til biðtíma fyrir þá sem fara yfir landamæri til vinnu eða náms, aðallega á Eyrarsundssvæðinu og einkum fyrstu dagana. Ygeman lagði áherslu á að geta lögreglunnar til að takast á við landamæraeftirlitið hefði verið efld. Óljóst er hvort allir sem fara yfir landamærin verði stöðvaðir. Í 6. grein Schengen-samningsins segir að yfirvöldum sé óheimilt að hafa sérstakt eftirlit með ákveðnum hópum á grundvell til dæmis húðlitar eða þjóðernisuppruna.
Ef þörf er á vegna öryggis ríkisins eða til að tryggja lög og reglu geta norrænu löndin komið tímabundið á vegabréfaeftirliti á innri landamærunum Norðurlanda. Þetta er það sem er að gerast í Svíþjóð.Beiðnin um landamæraeftirlit kom frá sænska útlendingaeftirlitinu (Migrationsverket) og lögreglan hefur staðfest að ákvæði Schengen-samningsins um ógn við reglu og öryggi í landinu séu uppfyllt. Sænska ríkisstjórnin hefur upplýst framkvæmdastjórn Evrópusambandsins og nágrannalöndin um ákvörðun sína. Samkvæmt Schengen-samningnum er einungis heimilt að koma á landamæraeftirliti tímabundið. Eftir fyrstu tíu dagana getur ríkisstjórnin ákveðið að framlengja eftirlitið um tuttugu daga í senn, ef ástandið hefur ekki breyst.
Vegabréfasambandið gildir áfram annars staðar á Norðurlöndum. Norrænir ríkisborgarar eiga rétt á að dvelja í norrænu löndunum og ferðast án vegabréfs á Norðurlöndum.